Theo Douma

Voorzitter Curriculum.nu &

Bestuurder Openbaar Onderwijs Groningen

Begin 2018 gaan leraren en schoolleiders in negen ontwikkelteams, op initiatief van Curriculum.nu, aan de slag met het ontwikkelen van de bouwstenen hiervoor. Voorzitter van Curriculum.nu, Theo Douma: “Het is de bedoeling dat we na een jaar met bouwstenen komen die breed zijn uitgedacht en besproken.”

Dat in de huidige onderwijsherziening ook digitale geletterdheid door de politiek als vast leergebied wordt erkend stemt Theo Douma tot tevredenheid: “Het is heel mooi dat Nederland nu die stap heeft gezet. Onze samenleving wordt steeds digitaler, dus dat digitale geletterdheid in Nederland wordt geïntegreerd in het totale onderwijs, vind ik een mooie stap.”

Negen leergebieden

Negen ontwikkelteams van leraren en schoolleiders uit het basis- en middelbaar onderwijs nemen in het voorjaar de taak op zich om de bouwstenen voor de nieuwe kerndoelen van de negen vastgestelde leergebieden te ontwikkelen. Theo: “Het aardige is dat om die ontwikkelteams straks een groot aantal ontwikkelscholen heen komen.

“Het aardige is dat om die ontwikkelteams straks een groot aantal ontwikkelscholen heen komen.

Die lerarenteams in die ontwikkelscholen denken mee en verder over de bouwstenen die door de ontwikkelteams zijn bedacht. Er zit dus direct een belangrijke vorm van feedback in het project ingebouwd. Ook gaan we om de tafel met ouders, leerlingen en ander partijen om tot stevig gefundeerde bouwstenen te komen.”

Doorlopende leerlijnen

Als het aan Curriculum.nu ligt worden met de herziening van het onderwijs ook beter doorlopende leerlijnen bereikt, zodat een soepele overgang ontstaat van de voorschoolse periode naar het primair onderwijs, van primair naar voortgezet onderwijs en van voortgezet onderwijs naar vervolgonderwijs.

Theo legt uit: “Op dit moment hebben het basis- en voortgezet onderwijs afzonderlijke kerndoelen, die nauwelijks op elkaar zijn afgestemd. Het is nu zelfs vaak zo dat bijvoorbeeld middelbare scholen in de brugklas noodgedwongen op een laag niveau hun lessen Engels moeten starten omdat de ene leerling zes jaar Engels heeft gehad op de basisschool, de andere twee jaar, maar er zijn ook leerlingen die nauwelijks Engels hebben gehad.”

Bij het nieuwe leergebied digitale geletterdheid is het volgens Theo een ander verhaal. “Daarbij kunnen we het meteen vanaf het begin goed opzetten.”

In zijn eigen stad Groningen, waar Theo voorzitter is van Openbaar Onderwijs Groningen, zijn op dit moment ontwikkelgroepen bezig om het contact tussen basis- en voortgezet onderwijs te bevorderen en deze gezamenlijk te laten nadenken over de afstemming van de doelen en het materiaal.

Ook gebeurt er veel op het gebied van integreren van digitale geletterdheid in het onderwijscurriculum. “Twee jaar geleden was ik in Estland om te kijken hoe ze daar met digitale geletterdheid omgingen en ik moet zeggen, ik was onder de indruk.

Ook gebeurt er veel op het gebied van integreren van digitale geletterdheid in het onderwijscurriculum

Ze hebben daar een doorlopende leerlijn vanaf groep 1 tot en met het einde van middelbare school en werken op een heel natuurlijke manier met digitale leermiddelen. Ik dacht gelijk, ‘als ze dat in Estland kunnen, dan kunnen we dat in Groningen ook’.”

Het bezoek van Theo aan Estland leidde dan ook tot de aftrap van een groot project rondom digitale geletterdheid bij scholen die onder zijn bestuur vallen. “We hebben een traject opgesteld wat resulteerde in één doorlopende leerlijn met betrekking tot de doelen van groep 1 tot en met VWO 6, en alles wat daartussen zit.

Vervolgens zijn vijf scholen ieder met een stukje van de leerlijn aan de slag gegaan, en na een jaar hadden we de hele leerlijn ontwikkeld. Het bleek een doorslaand succes, want het aantal deelnemende basisscholen is inmiddels uitgebreid van vijf naar achttien. Daarnaast hebben we op vijf middelbare scholen e-labs ingericht, waar basis- en voortgezet onderwijs samenwerken.”

Op dit moment is het project in Groningen haar tweede jaar ingegaan en is op de basisschool digitale geletterdheid zodanig geïntegreerd dat de leerlingen er drie uur per week les in krijgen. “Als je je voorstelt wat dat betekent voor de digitale geletterdheid van die kinderen over acht jaar, dan is dat een enorme sprong in het basisonderwijs.”

Open leermiddelen

Hoog op het wensenlijstje van Theo staat nog een systeem voor open leermiddelen. Hij vindt dat, nu er toch zoveel zaken in het onderwijs opnieuw worden uitgedacht en ontwikkeld, dit een unieke kans is om daarin ook gelijk een systeem voor open leermiddelen mee te nemen, of een soort ‘Spotify voor leermiddelen’ zoals hij het noemt.

“Een open platform waar leerkrachten heel eenvoudig materiaal van andere scholen kunnen vinden en zelf ook door hen ontwikkeld materiaal kunnen plaatsen. Dat zou voor het onderwijs geweldig zijn.”