Neelie Kroes is als speciale ambassadeur het gezicht van de organisatie. Samen met Sigrid Johannisse, directeur van StartupDelta, fungeert zij als gastvrouw voor dit rondetafelgesprek over het huidige klimaat voor startups in Nederland. Wat is de praktijk en wat kan en moet er beter?

Naast Neelie Kroes en Sigrid Johannisse zijn er vier deelnemers aan de discussie. Kees Eijkel is voorzitter van Kennispark Twente. De missie van deze stichting is het ontwikkelen van een ecosysteem voor innovatief ondernemen in heel Twente. Nico Nijenhuis geeft leiding aan de start-up Clear Flight Solutions. Dit jonge bedrijf maakt op afstand bestuurbare mechanische vogels, die worden ingezet om echte vogels te verjagen, bijvoorbeeld op luchthavens. Een andere jonge ondernemer is Stefan Witkamp. Met zijn startup Athom maakt hij Homey, de slimme oplossing voor het aansturen van allerlei apparaten in huis. Ray Quintana vertegenwoordigt Cottonwood, een van de meest succesvolle seedfondsen in de Verenigde Staten. Quintana bracht Cottonwood naar Nederland. In het gesprek komen drie thema’s aan bod: talent, netwerk en financiering.

Talent en netwerk

Neelie Kroes geeft aan dat we in Nederland te maken hebben met een disruptive economie.”Innovaties, een veranderende arbeidsmarkt en een groeiend aantal startups brengen de economie in beweging. De huidige generatie jongeren wil voor zichzelf werken. Dat doen ze wel graag in nauwe samenwerking met andere bedrijven en kennisinstellingen. In mijn nieuwe functie, maar ook al daarvoor, ontdek ik dat er veel onbekend talent is. Zij opereren op kleine schaal, zonder dat er veel aandacht voor is. In
Nederland moeten we veel meer uit deze talenten halen, ze doelgerichter ondersteunen, zodat de economie daar als geheel meer van kan profiteren. Dat begint bij ons onderwijssysteem, dat moeten we aanpassen aan de nieuwe werkelijkheid. Meer aandacht voor ondernemerschap bijvoorbeeld. En we moeten de jeugd nog meer voor techniek en ICT interesseren dan nu het geval is.”
Sigrid Johannisse vult aan: “De businessmodellen wijzigen zich. Ondernemerschap is belangrijk en uiteraard techniek. We moeten slimmer gaan opereren. Het is nu het moment om vaart te maken. De potentie van Nederland is groot. Kijk naar het talent dat hier rondloopt, de ICT-infrastructuur, de internationale oriëntatie en de financiële middelen.”
De twee talenten aan tafel met een eigen startup, benadrukken het belang van samenwerking en de ondersteuning van mentoren. Nico Nijenhuis: “Voor mij stond buiten kijf dat ik echt een mentor nodig had. Je hebt zelf een goed idee en je ziet kansen. Ik had en heb het geluk dat ik gebruik kan maken van het goede ecosysteem in Twente, met belangrijke netwerken. Daar heerst een echte sfeer van ondernemerschap. Ik ben ook zelf mentor voor nieuwe starters. Dat vind ik heel belangrijk. Ook wel bijzonder dat zij al zoveel van mij kunnen leren. Terwijl ik zelf eigenlijk nog relatief onervaren ben.” Stefan Witkamp benadrukt dat je goed moet weten wat je niet weet. “Je mist ervaring. Hoe werkt distributie, hoe zit de markt in elkaar? Daarom is het goed om met gespecialiseerde adviseurs te kunnen praten. Op die manier kreeg ik voor mezelf het plaatje compleet. Start-ups hebben zelf ook weer talenten nodig. Daarom zitten wij in Twente. We weten precies waar we moeten zijn en het talent voldoet aan onze eisen.” Kees Eijkel bevestigt het geschetste beeld van de jonge ondernemers. “In Twente vallen de cultuur, identiteit, geografische begrenzing en het economisch ecosysteem sterk met elkaar samen. Een regio met een economische ambitie en een eigen imago. Wij vormen in feite een portal voor partijen die innovatie willen stimuleren en uitvoeren. We waken er wel voor dat we niet op een eiland functioneren, maar zoeken ook nadrukkelijk samenwerking met andere hightech clusters in Nederland.”

Financiering

Het ecosysteem in Twente was voor Cottonwood een belangrijke reden om er de Europese vestiging van het Amerikaanse bedrijf te openen. Nico Nijenhuis: “Wij waren het eerste investeringsproject van Cottonwood in Europa. Ze zien veel potentieel in de door ons ontwikkelde technologie. Het leverde ons een investering op van 1,6 miljoen euro. Samen met hun wereldwijde netwerk zorgt dat ervoor dat ons bedrijf naar het volgende niveau gaat.”Stefan Witkamp realiseerde zijn Homey met behulp van crowdfunding via Kickstarter. “Mensen geloofden in ons product. Crowdfunding genereerde ook veel publiciteit rond ons product en het werd daarmee in feite al door de markt gevalideerd. Dat laatste heeft ervoor gezorgd dat we de afgelopen tijd één miljoen euro hebben opgehaald bij investeerders. Daarmee zijn we in staat om Homey in grotere aantallen te produceren en daadwerkelijk de markt op te gaan.”
Ray Quintana roemt het doorzettingsvermogen van de jonge starters. “Ze hebben goed gebruik gemaakt van het ecosysteem in Twente, waar wij inmiddels ook toe behoren. In Nederland zie ik dat er nog wel veel moet gebeuren. Er is genoeg geld, maar investeerders stappen alleen in als ze nauwelijks risico lopen en alleen onder heel strikte voorwaarden. Dat maakt het vroege stadium van een startup heel lastig.” Sigrid Johannisse bevestigt dit beeld. “Veel investeerders kunnen niet alle risico’s overzien die bij een startup in de vroegste fase natuurlijk wel degelijk aanwezig zijn. Investeerders hebben ook geen idee wat hun rol precies kan zijn. Ze geven geld en gaan vervolgens rustig achterover leunen, of ze gaan er veel te dicht op zitten. Vanaf de zijlijn geven ze commentaar. Wij vinden net als Ray Quintana dat je als investeerder in staat moet zijn om een startup van begin tot eind te begeleiden. Dat betekent ook meer bieden dan alleen risicodragend kapitaal.” Ray Quintana: “Wij opereren vanuit een model waarbij vanaf de eerste dag de internationale groei voorop staat. We trekken er direct strategische partners bij voor de volgende ronde. Daarbij draait het ook om het ontwikkelen van managementtalent. Op die manier ontstaat een model waarin de startup zich relatief soepel kan ontwikkelen, omdat het financieringspad direct is geëffend. Het is van groot belang dat deze manier van denken en doen ook door Nederlandse investeerders wordt geadopteerd.”
Neelie Kroes: “Dat is een heel goed advies. Er is geen gebrek aan geld, maar een gebrek aan ervaring. We denken nog te veel aan veilig beleggen, minder aan kansen met de bijbehorende risico’s. Juist dat is hard nodig om onze start-ups echt kans van slagen te geven en de kracht en ontwikkeling ervan een echte boost te geven, ook internationaal. Het is heel belangrijk om groeigericht kapitaal bij de startups aan tafel te krijgen. Daar gaan we snel en hard aan werken.”