Alleen meten wat zinvol is

Om de kwaliteit van de zorg te kunnen borgen wordt veel gemeten. Dat uitgangspunt is prima. Het is meer de uitwerking van al dat meten die niet optimaal is. Zorgprofessionals moeten vaak eindeloze vragenlijsten invullen en weten niet hoe ze al die nieuwe zelfmeetapparaatjes moeten toepassen.

“Het meten van de zorg is absoluut nodig om de kwaliteit van de geleverde zorg zichtbaar te maken en patiënten meer eigen regie te geven”, stelt Sandra Beurskens, hoogleraar aan Universiteit Maastricht en lector aan Zuyd Hogeschool. “Maar voordat je iets meet, moet je je wel altijd de vraag stellen waarom je het meet.

Wordt er iets gedaan met de data of ben je alleen bezig met het afvinken van een to-do-lijst om aan te tonen dat procedures zijn gevolgd. In dat geval kun je die tijd veel beter besteden aan directe zorg voor de patiënt.”

Interdisciplinaire samenwerking

Sociale innovatie en positieve gezondheid zijn speerpunten van de provincie Limburg. Vandaar dat de provincie, Zuyd Hogeschool en Universiteit Maastricht, samen met zorgprofessionals, zorgvragers en het bedrijfsleven, hebben besloten gezamenlijk de zorg te verbeteren en tegelijkertijd efficiënter te maken.

Daarvoor is het programma LIME (Limburg Meet) opgezet. “Het is een interdisciplinair samenwerkingsverband dat slimme meetinstrumenten selecteert, (door)ontwikkelt en vooral zorgt dat het zinvol gebruikt wordt”, legt Beurskens uit. “De kennisinstituten en de Brightlands campussen spelen in het geheel een belangrijke rol.

Het is een interdisciplinair samenwerkingsverband dat slimme meetinstrumenten selecteert

Zij hebben een groot netwerk waardoor zij partijen aan elkaar kunnen koppelen. En natuurlijk leveren ook studenten een bijdrage. De interactie tussen bedrijfsleven, onderzoekers, studenten, zorgvragers en zorgprofessionals resulteert vaak in heel praktische oplossingen voor bestaande problemen.”

Personal Health Train

Bij de ontwikkelingen staat de patiënt centraal en steeds vaker krijgt deze ook zelf de regie. “Neem bijvoorbeeld het innovatieproject Personal Health Train”, vertelt lector Data Intelligence Roger Bemelmans. “Hier draait het om het kunnen beschikken en beslissen over al je medische data.

Er is op heel veel plaatsen informatie aanwezig over je gezondheid. Je huisarts, je fysiotherapeut, je tandarts en medisch specialisten die je ooit in je leven hebben behandeld, hebben daar informatie over opgeslagen. Maar tot nu toe moet je nadrukkelijk vragen om inzage in je dossier. Je hebt er geen directe toegang toe. Dat zou natuurlijk wel het geval moeten zijn want toegang tot je medische data kan soms van levensbelang zijn.”

Het doel van PHT is dat zorgvragers, zorgprofessionals en onderzoekers in de toekomst snel en eenvoudig over de juiste gezondheidsdata kunnen beschikken en deze, vanzelfsprekend uitsluitend na toestemming van de patiënt, met elkaar kunnen delen. “Wat wij doen, is een systeem, een FAIR data broker, ontwikkelen.

Om dat te kunnen realiseren, is samenwerking nodig van alle zorginstanties. Zij moeten toegang verlenen tot hun data. Het unieke van deze ontwikkeling is dat verschillende databronnen gekoppeld worden zonder een centrale database aan te leggen. De patiënt, of met diens toestemming artsen of onderzoekers, kunnen data raadplegen of delen.

Bij een acuut medisch probleem kan dit de zorgverlening aanmerkelijk bespoedigen en verbeteren. Ook voorkom je op deze wijze dat fouten ontstaan bij informatieoverdracht.”

Innovaties

“Door het in co-creatie ontwikkelen van meetinstrumenten en de data zinvol te gebruiken, ontstaat ook nieuwe business”, meldt senior business developer Fouad de Vries. “Je bereikt een aantal doelen: een betere en efficiëntere, dus beter betaalbare en toegankelijke, zorg en mogelijkheden voor de lokale economie.”

Het feit dat binnen het project zoveel partijen samenwerken, maakt het mogelijk innovaties direct in de praktijk te testen. “Neem bijvoorbeeld de app die een lokaal bedrijf heeft ontwikkeld om het valrisico van ouderen te kunnen meten. Door dat risico te signaleren, kun je preventief maatregelen nemen en zo gezondheidsschade voorkomen. Die app ontwikkelen is stap één. Maar vervolgens wil je in de praktijk controleren of wat je hebt bedacht ook echt werkt.

Door de samenwerking met zorginstellingen en patiënten hebben wij de werking kunnen valideren. Je kunt het valrisico bepalen en tijdig ingrijpen. Het bedrijf kan zich hierdoor onderscheiden en het product makkelijker op de markt brengen.”

Ervaring van de patiënt

Ook studenten hebben baat bij de interdisciplinaire samenwerking. “Als een technische zorginnovatie wordt bedacht, werken binnen een project bijvoorbeeld aankomend zorgprofessionals samen met aankomend ICT-ers en aankomend designers. Je kunt een prachtig meetinstrument bedenken en het er mooi laten uitzien, maar het moet wel in de praktijk gebruikt kunnen worden.

Ontwikkelen om te ontwikkelen is niet het doel. Het doel is altijd het slimmer werken en het kunnen bieden van een betere zorg. Want uiteindelijk draait het om de patiënt. Wat kan die zelf doen, hoe ervaart die de zorg en in hoeverre draagt die zorg bij aan de kwaliteit van leven. Dat wil je meten.

Het gaat er dus bijvoorbeeld niet om hoe vaak iemand wordt gewassen maar om hoe iemand zich voelt. Wat kun je doen om de kwaliteit van de zorg en de kwaliteit van leven te verbeteren.”